معرفی خانواده گیتار
معرفی خانواده گیتار
گیتار یک نوع ساز زهی است که هم با پیک و هم با انگشتان نواخته می شود و تولید صدای آن در اثر ارتعاش سیم ها اتفاق می افتد. گیتار یک ساز باستانی با پیشینه ی بیش از 4000 ساله است، عده ای عقیده دارند که این ساز از ایران سرچشمه میگیرد و عده ای دیگر بر این باورند که گیتار نوعی رباب یا حتی کیتارای یونان باستان است.
ساز گیتار از جمله سازهایی است که اکنون به طور گسترده در انواع سبک های متنوعی از موسیقی از کلاسیک گرفته تا راک و جز کاربرد دارد. این ساز با ایجاد صدای دلنشین و منحصر به فرد طیف بسیاری از علاقه مندان به موسیقی را به خود جذب می کند تا جایی که امروزه به یکی از پرطرفدارترین سازهای معاصر تبدیل شده است.
گیتار کلاسیک:
گیتار کلاسیک سازی در ردهٔ سازهای زهی زخمهای قرار دارد. این ساز، همچون پیانو، به نوازنده امکان اجرای اثرهایی با بافت کنترپوانتیک با ملودیهای پیچیده و همچنین اثرهایی با بافت هارمونیک با توانایی اجرای چندین نت در یک زمان را میدهد. گیتار کلاسیک دارای شش سیم (سه سیم نایلونی برای نتهای زیر و سه سیم فنری برای نتهای باس) میباشد. این ساز، به عنوان سازی تک نواز شناخته شدهاست.
تاریخچه گیتار کلاسیک:
گیتار کلاسیک دارای تاریخی کهن است که آغاز نامشخص و مبهمی دارد و در پیچ و تاب تاریخ گم شدهاست. اما آنچه که دانسته شده میباشد، این است که اجداد این آلت موسیقی در هزارههای اول و دوم قبل از میلاد در خاور نزدیک نواخته میشدند.
داستانهایی در مورد چگونگی هجرت اجداد گیتار از دربار هارون الرشید به سرزمین اندلس و شکوفایی آن در آنجا بارها بازگو شدهاست.
بسیاری بر این باورند که سرانجام، گیتار کلاسیک به شکل امروزی خود محصول تکامل یافتهٔ اروپا و به ویژه اسپانیا است.
اکثر گیتاریستهای کلاسیک مطرح جهان اروپایی بودهاند. این واقعه تصادفی نیست. اروپا و به ویژه لندن به مثابه مهمترین مقر دست اندر کاران گیتار بودهاست. دیوید بدفورد و پیتر مکسول دیویس از جمله آهنگسازان انگلیسی بودند که این ساز را به انگلستان شناساندند و قطعات زیادی برای گیتار تصنیف کردند.

گیتار الکتروکلاسیک
گیتارهای الکترو کلاسیک که به عنوان گیتارهای الکتریک با سیم نایلونی نیز شناخته می شوند، تلفیقی منحصر به فرد از طراحی سنتی گیتار کلاسیک و فناوری مدرن گیتار الکتریک را نشان می دهند. این سازها کیفیت های غنی و گرم گیتار کلاسیک زهی نایلونی را با تطبیق پذیری و قابلیت های صوتی تقویت شده گیتارهای الکتریک ترکیب می کنند. گیتارهای الکتریک کلاسیک با ادغام سیمهای نایلونی با وسایل الکترونیکی داخلی، پیکاپها و سیستمهای پیش تقویتکننده، طیف وسیعی از امکانات صوتی را برای ژانرهای مختلف موسیقی و تنظیمات اجرا به نوازندگان ارائه میدهند.
نحوه صدا دهی
هنگامی که صدای سیمهای نایلونی را روی گیتار الکتریک میگیرد، پیکاپهای خاصی معمولاً برای بازتولید دقیق صداهای گرم و طنیندار مرتبط با گیتار کلاسیک استفاده میشوند. رایج ترین انواع پیکاپ هایی که برای ضبط صدای سیم های نایلونی استفاده می شوند پیکاپ های پیزو و پیکاپ های مبدل هستند.
پیکاپهای پیزو که مخفف پیکاپهای پیزوالکتریک است، برای تبدیل ارتعاشات مکانیکی به سیگنالهای الکتریکی بر اثر پیزوالکتریک تکیه میکنند. این پیکاپ ها اغلب زیر زین یا پل گیتار قرار می گیرند، جایی که می توانند ارتعاشات سیم های نایلونی را تشخیص دهند. پیکاپهای پیزو به خاطر تواناییشان در گرفتن کیفیتهای آکوستیک طبیعی سیمها و بازتولید ظرافتهای صدای ساز معروف هستند.
از طرف دیگر پیکاپهای مبدل با حس کردن مستقیم ارتعاشات صفحه صدای گیتار کار میکنند. آنها معمولاً به قسمت بالایی یا داخل بدنه گیتار متصل می شوند و به آنها اجازه می دهند ارتعاشات را دریافت کرده و آنها را به سیگنال های الکتریکی تبدیل کنند. پیکاپ های مبدل برای ضبط طیف کامل صدای ساز، از جمله هارمونیک های غنی و رزونانس سیم های نایلونی طراحی شده اند.

گیتار الکتریک
گیتار الکتریک موعی گیتار است که برخلاف گیتارهای آکوستیک، صدای آن بهوسیلهٔ تقویتکنندهای الکترومغناطیسی بنام پیکاپ گرفته شده و پس از ارسال به تقویتکننده تشدید مییابد. این ساز در سبکهای مختلفی از جمله راک، هارد راک، متال، بلوز، پاپ، جاز و کانتری بطور گستردهای استفاده میشود؛ اما در سبک راک، متال، بلوز و جاز به عنوان سازی اصلی مورد استفاده قرار میگیرد.
گیتارهای الکتریک در انواع گوناگونی ساخته میشوند. بدنهٔ این ساز برخلاف گیتارهای آکوستیک، معمولاً توپر است. به همین دلیل وزن این ساز از دیگر انواع گیتار بیشتر است. از نظر تعداد سیم، نوع و تعداد پیکاپ، شکل بدنه، جنس چوب بکار رفته در ساخت، نوع بریج و ... به گونههای بسیار متنوعی تقسیم میشود.
تاریخچه گیتار الکتریک
تاریخچه گیتار الکتریک به دههٔ ۱۹۳۰ بازمیگردد. در آن زمان، نوازندگان گیتار آکوستیک در اجراها و همنوازیها مشکلاتی داشتند. صدای گیتار آکوستیک در میان سایر سازها، مانند بیس و درام، ضعیف بود و به سختی شنیده میشد. به همین دلیل، نوازندگان به دنبال راهی برای تقویت صدای گیتار بودند.
اولین گیتار الکتریک واقعی در اوایل دهه ۱۹۳۰ توسط جورج بوچمپ و با کمک آدولف ریکنبکر و برای شرکت Electro String Instrument اختراع شد. این اختراع منجر به انقلابی در صنعت موسیقی شد و تکنولوژی صدا را تغییر داد. از آن زمان تا امروز، گیتار الکتریک به یکی از محبوبترین سازها تبدیل شده است.
با پیدایش سبک راک اند رول در دهه ۵۰ میلادی، گیتارهای الکتریکی به سرعت در موسیقی جا باز کردند و به یکی از فراگیرترین و محبوبترین سازهای تاریخ مبدل شدند. این ساز، با تنوع انواع و مدلها، همچنان در موسیقی مدرن نقش مهمی ایفا میکند.

گیتار آکوستیک
گیتار آکوستیک آن دسته از گیتارها هستند که شش سیم برای نواخته شدن دارند و موسیقی حاصل از ارتعاش این سیمها در جعبهی صدا که یک بدنهی توخالی از جنس چوب است، حاصلشده و به گوش شما میرسد.
این گیتار مناسب برای نواختن سبکهای شنیدنی کانتری، بلوز، راک و موسیقی فولک هستند. انواع گیتار آکوستیک به دو دستهی گیتار کلاسیک و گیتار فلامنکو تقسیم میشود. بهاینترتیب نمونههای گیتارهای آکوستیک به تفکیک انواع آن به این شرح هستند که گیتار کلاسیک دارای شش سیم است که سه سیم از جنس فنری و سه سیم دیگر آن جنس نایلونی دارند، رنگ این گیتار معمولاً به رنگ طبیعی چوب است و هنگام نواختن روی زانوی چپ قرار میگیرد.
گیتار کلاسیک را در زمرهی سازهای مخصوص تکنوازی قرار می دهند و کوک آن بسیار دقیق انجام می شود.یکی دیگر از انواع گیتار آکوستیک، گیتار فلامنکو است که این سه گیتار از نظر شمایل بسیار به یکدیگر شبیه هستند.
تاریخچه گیتار آکوستیک
تصور میشود فردی که اولین این گیتارها را ساخته است، یک مهاجر آلمانی به ایالات متحده به نام کریستین فردریک مارتین (1796-1867) بوده است. برای ساخت گیتارها در آن زمان از سیمهای به اصطلاح کتگوت استفاده میکردند که از روده گوسفند ایجاد میشد. اما مارتین تصمیم گرفت گیتاری بسازد که از سیمهای فولادی استفاده میکرد تا نوازندگان بانجو که در آن زمان سبک محبوب موسیقی کانتری را مینواختند، بتوانند بدون هیچ مشکلی به نوازندگی خود بپردازند. گفته می شود که او با طراحی هوشمندانه ساختار داخلی برای مقاومت در برابر کشش سیم های فولادی، یک نوع کاملاً جدید از گیتار ایجاد کرده است.

اوکوله له
اوکو له له (Ukulele) یک ساز زهی از خانواده گیتار است. تفاوت اصلی آن با گیتار در اندازه و تعداد سیمهاست. اوکوله لهها به شکل چهار سیم ساخته میشوند و کوچکتر از گیتار هستند. این ساز از دستهی سازهای کامپوزیت کوردوفون است و معمولاً با انگشتان نواخته میشود. اوکوله له له از جنس چوب ساخته میشود و در اندازههای مختلفی مانند سوپرانو، کنسرت، تنور و باریتون وجود دارد. این ساز در قرن 19ام از ساز پرتغالی "ماشته" (cavaquinho) برگرفته شده و توسط مهاجران پرتغالی در هاوایی معرفی شد.

گیتار بیس
گیتار بیس (گیتار باس) را میتوانیم یک نوع گیتار از خانواده گیتارهای الکتریک بدانیم که به طور اختصاصی برای نواختن و باز تولید فرکانسهای بیس استفاده میشود. همانند گیتارهای الکتریک، برای گیتارهای بیس نیز از پیکاپهای مختلف استفاده میشود که وظیفه این پیکاپها جذب کردن ارتعاش سیمها و تبدیل آن به سیگنال الکتریکی میباشد. در نهایت این سیگنال الکتریکی از طریق خروجی گیتار bass به آمپلی فایرها منتقل میشود و صدا از این طریق تولید میشود.
تاریخچه گیتار بیس
در دهه های ۲۰ و۳۰ میلادی جورج بیوچامپ (George Beauchamp) به دنبال ساخت گیتاری بودکه بتواند صدای بلندتری را تولیدکند. این جستجو منجر به ساخت گیتار الکتریک و ویولن الکتریک شد. در دهه ۳۰ میلادی نیز پاول توتمارک (Paul Tutmarc) گیتار بیس را اختراع نمود. وی ساز کنترباس را تبدیل به سازی کرد که بصورت افقی نواخته میشد. صدا و شکلی شبیه به گیتار بیس امروزی داشت. دابل باس سازی شبیه به ویلنسل است که توسط انگشتان نواخته میشود و اکتاوهای پایین تری را تولید می کند. از آنجاییکه این ساز بسیار بزرگ و جابجایی آن نیزسخت بود نیاز به سازکوچکتر با همان محدوده فرکانسی وجود داشت. در دهه های ۳۰ و ۴۰ نیز نمونه های اولیه گیتار بیس ساخته شدند.
در سال ۱۹۵۰ اولین گیتار بیس الکتریک توسط لئو فندر (Leo Fender) صاحب کمپانی فندر در آمریکا ساخته شد. این مدل از گیتار بیس در واقع اولین مدل تجاری این ساز بود. که در دنیای موسیقی در قرن بیستم مورد استفاده قرار گرفت. از نظر تاریخی، دونوع گیتار بیس وجود دارد. یکی بیس الکتریک با بدنه یکپارچه و دیگری آکوستیک با بدنه دارای حفره می باشد.
گیتار بیس الکتریک در دهه ۷۰ و بعد ازآن توسط اکثر گروه های راک و جز مورد استفاده قرار گرفت. این گستردگی استفاده از گیتار بیس به دیگر سبک های موسیقی نیز راه یافت. در سبک های مختلف موسیقی نوازندگان تلاش کردند. صداها و تکنیکهای متفاوتی را توسط این سازه ارائه دهند. تا جاییکه در موسیقی جز نوازندگان گیتار بیس شروع به تکنوازی کردند. در گروه های راک از این ساز برای تقویت صدای کوبه ای استفاده شد. امروزه گیتار بیس به جزء جدا نشدنی موسیقی مدرن تبدیل شده است. صدای بم آن را در تمام سبک های موسیقی می توان شنید.

سخن آخر
آموزش گیتار دارای جذابیتهای فراوانی است. این ساز، با قابلیت نواختن ملودیهای شاد و غمگین، ریتم و ملودی را به صورت ترکیبی دارد. با تمرین و پیگیری، میتوانید به نوازندگی گیتار تسلط پیدا کنید.
برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید به وبسایت سازکوک مراجعه نمایید.
