تاریخچه ساز پیانو
تاریخچه ساز پیانو
پیانو، که یکی از مشهورترین سازهای صفحهکلیددار است، توسط بارتولومئو کریستافوری در حدود سال ۱۷۰۰ میلادی در شهر پادوای ایتالیا اختراع شد. این ساز در ابتدا تقریباً ناشناخته ماند تا اینکه در سال ۱۷۱۱ یک نویسنده ایتالیایی مقالهای دربارهی آن نوشت و بعدها به زبان آلمانی ترجمه و منتشر شد، که این امر باعث شناخته شدن پیانو در سطح وسیعتری شد.
سازنده ساز پیانو
سازنده ساز پیانو بارتولومئو کریستافوری دی فرانچسکو متولد ( مه ۱۶۵۵– ۲۷ ژانویه۱۷۳۱) بود.
او یک سازنده آلات موسیقی ایتالیایی بود که بیشتر به خاطر اختراع پیانو شناخته شده است. او در پادوا در جمهوری ونیز به دنیا آمد و بیشتر عمر خود را در فلورانس در دوکنشین بزرگ توسکانی گذراند. کریستافوری در سال ۱۶۸۸، در سن ۳۳ سالگی، توسط شاهزاده فردیناندو دی مدیچی برای کار در دادگاه مدیچی استخدام شد.
پیانوهای کریستافوری به خاطر طراحی منحصر به فرد و تأثیر عمیقی که بر موسیقی داشتند، معروف هستند. تنها سه نمونه از پیانوهای ساخته شده توسط او در دهه ۱۷۲۰ باقی مانده است.
پیانو از چه سازی الهام گرفته شده است؟
پیانو از سازهایی مانند هارپسیکورد و دولسیمر الهام گرفته شده است. هارپسیکورد، که صدای آن مستقل از شدت ضربهای که به کلیدها وارد میشود، یک صدای ثابت دارد، در حالی که پیانو این امکان را به نوازنده میدهد که شدت صدا را تعیین کند. دولسیمر، که شباهت زیادی به سنتور ایرانی دارد، با ضربهی چکش بر روی سیمها صدا تولید میکند و این ویژگی در پیانو نیز وجود دارد.
ساختار پیانو های اولیه
پیانوهای اولیه، که در اوایل قرن ۱۸ میلادی ساخته شدند، ساختاری مشابه با هارپسیکورد داشتند. این پیانوها دارای فریم چوبی بودند و درهر نت دو سیم قرار داشت. چکشهایی که برای زدن سیمها به کار میرفتند با چرم پوشانده شده بودند. ساختمان پیانو شامل چندین جزء اصلی بود که عبارتند از:
-فریم یا چارچوب: که بدنه اصلی ساز را تشکیل میدهد و معمولاً از چوب ساخته میشد.
- سیمها: که از فولاد و آلیاژهای محکم ساخته شده و تحت کشش قرار داشتند.
- چکشها: که به تعداد ۸۸ عدد بوده و به هر سیمی حدود ۹۰ کیلو نیوتون نیرو وارد میکردند.
- گوشی و پیم: که برای کوک کردن پیانو به کار میرفتند و هر سیم دارای یک پیم بود.
پیانوهای اولیه برای ایجاد صدای بمتر نیروی کمتری و برای صداهای زیرتر نیروی بیشتری به سیمها وارد میکردند. همچنین، ساخت یک پیانو نیازمند صرف زمان و دقت بالایی بود و در کارخانهها به مدت ۲۵ روز برای ساخت هر پیانو زمان صرف میشد.
ورود پیانو به ایران
پیانو برای اولین بار در سال ۱۸۰۶ میلادی توسط ناپلئون بناپارت، امپراتور فرانسه، به عنوان هدیهای به فتحعلی شاه قاجار وارد ایران شد. این ساز در ابتدا بیشتر به عنوان یک وسیله تزئینی در دربار نگهداری میشد². با گذشت زمان و به ویژه پس از سفر ناصرالدین شاه به اروپا، علاقه به پیانو و موسیقی غربی در ایران افزایش یافت. ناصرالدین شاه پس از بازگشت از سفر خود، دستور خرید چهار پیانوی جدید را داد تا به ایران آورده شوند.
محمد صادق خان سرورالملک، نوازنده سنتور دربار ناصرالدین شاه، اولین کسی بود که تلاش کرد با پیانو به سبک ایرانی بنوازد و آن را برای نواختن دستگاههای ایرانی کوک کرد. این اقدامات زمینهساز توسعه سبک نوازندگی پیانو ایرانی شد که بعدها توسط هنرمندانی چون مشیر همایون شهردار و جواد معروفی به پیشرفتهای بیشتری دست یافت.
تاثیرات فرهنگی پیانو
پیانو به عنوان یکی از سازهای مهم و تأثیرگذار در تاریخ موسیقی، نقش بسزایی در فرهنگ و هنر داشته است. از زمان اختراع آن توسط بارتولومئو کریستوفری، پیانو به عنوان یکی از ابزارهای اصلی در اجرای موسیقی کلاسیک شناخته شده و توسط موسیقیدانان بزرگی چون بتهوون، موزارت، و شوپن مورد استفاده قرار گرفته است.
پیانو به دلیل قابلیتهای خود در تولید دینامیک صدا، از نتهای بسیار پایین تا نتهای بسیار بلند، توانایی اجرای موسیقی در سطوح مختلف پیچیدگی را دارد. این ساز میتواند همزمان چندین خط ملودی و هارمونی را اجرا کند، که این امر آن را به یک ابزار مناسب برای آهنگسازی و تنظیم موسیقی تبدیل کرده است.
پیانو همچنین در موسیقی مدرن و جاز نقش مهمی داشته و به عنوان یک ساز اصلی در این سبکها به شمار میرود. توانایی پیانو در ایجاد صداهای متنوع و چندگانه، آن را به یکی از سازهای محبوب در سراسر جهان تبدیل کرده است.
در ایران، پیانو پس از ورود در دوران قاجار، تأثیرات فرهنگی خود را گسترش داد و باعث شکلگیری سبکهای جدید در موسیقی ایرانی شد. نوازندگان ایرانی توانستند با کوک کردن پیانو برای نواختن دستگاههای ایرانی، این ساز را با فرهنگ موسیقایی خود تطبیق دهند.
به طور کلی، پیانو به عنوان یک نماد فرهنگی و هنری حیاتی در دنیای موسیقی شناخته میشود و تلاشهای مستمر برای بهبود و توسعه طراحی و عملکرد آن، این ساز را همچنان به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای موسیقی در تاریخ موسیقی حفظ کرده است.
سخن آخر
پیانو به دلایل متعددی یکی از محبوبترین سازهای موسیقی در جهان است. این ساز قابلیتهای منحصر به فردی دارد که آن را از دیگر سازها متمایز میکند
پس اگر به این ساز علاقمندید،پیشنهاد ما این است که هر چه زودتر یادگیری این ساز را شروع کنید.
اگر نمیدانید از کجا شروع کنید میتوانید از مطلب (آموزش موسیقی را از کجا را شروع کنیم) استفاده کنید.
